6.2. PROGRAMIRANJE

U prethodnom poglavlju već je rečeno da je izbor jezičkog procesora jedna od faza razvoja programske potpore. Koji izabrati? Izbor je vrlo širok. Prvo treba razlučiti dali će se programski proizvod koristiti na jednoj ili više platformi odnosno hoće li se izvršavati u:

• DOS okruženju
• Windows okruženju
• Unix okruženju

ili na nekom od drugih okruženja, ili pak mora zadovoljiti rad na više okruženja. Potom po izboru platforme treba izabrati onaj jezički procesor koji će pružiti mogućnost izrade programske potpore po svim potrebnim zadanim elementima, na primjer da se izvršava u Windows XP okruženju, omogućava dostup vlastitim bazama podataka ili može pristupiti bazama podataka drugih proizvođača, ima potporu za pristup podacima na nekom poslužitelju preko interneta i slično.

Dobar izbor za Windows XP platformu bio bi na primjer 'Borland Delphi Studio', firme Borland Software Corporation, koji je dostupan kao četiri različita proizvoda za izradu programske potpore i to:

Mogućnosti pojedinih od navedenih delphi_proizvoda u prethodnoj listi, označenih redno od 1 do 4, date su u narednoj komparativnoj tablici:

Osim navedenog postoje i moćniji i slabiji jezički procesori, i noviji naravno iz opisane porodice alata. Navedeni primjer datira još iz 2002 godine. Noviji proizvod navedene firme za brzi razvoj programske potpore u Windows okruženju je 'CodeGear RAD Studio 2007' (Rapid Application Development), raspoloživ u tri edicije slično primjeru osim što nema besplatne 'Personal' verzije, kombinira 'Delphi for .NET' i 'C++Builder' u jedinstveno programsko okruženje za razvoj korisničkih, korisnik-poslužitelj i web aplikacija uz podršku za mnoštvo različitih baza podataka. Danas, kada je gotovo svugdje prisutno grafičko sučelje dobro je izabrati jezički procesor koji se koristi upravo njime, te da posjeduje 'čarobnjake', odnosno alate za brzu i jednostavnu izradu na primjer formi za unos podataka, izvješća i slično, što je osobito korisno za početnike. Iskusni korisnik može napisati i izvorni kod, kod (source code) u običnom editoru, kao što je 'Notepad' u Windows okruženju, te s alatima za 'linkanje' i 'kompajliranje' od njega načiniti izvršivu '.com' ili '.exe' datoteku za Windows okruženje.

Osoba koja se bavi izradom programske potpore često se naziva PROGRAMER, a programski alati s kojima se služi nazivaju se i programerski alati. Firma Microsoft za razvoj programske potpore nudi alate prikazane na narednim slikama besplatno, uz registriraju korisnika ako je potrebno, što nije od značaja ako se poštuju prava koja su naveli u licenčnim uvjetima. Naredne slike s kratkim opisom svakog od njih ujedno su spojnice prema stranicama gdje se može više saznati o pojedinim programskim alatima i preuzeti ih.

'Express Edition' su jednostavni programerski alati laki za upotrebu i laki za učenje. Proizvodi koji su kreirani za one kojima je programiranje hobi, učenike, studente i neprofitabilne organizacije. Kao takvi, nemaju sve funkcije koje se mogu naći u potpunim profesionalnim inačicama. Svako 'Express Edition' izdanje sadrži dobru dokumentaciju koja će pomoći programeru-početniku da brzo nauči koncepte koji su neophodni da bi se izgradile napredne aplikacije. Korisnička sučelja su dobro organizirana kako bi se osiguralo razumljivost u procesu učenja.

Apsolutnii korisnik početnik izabrati će za učenje neki još jednostavniji alat za izradu programske potpore, kao na primjer 'MS-DOS QBasic' ili 'MS-DOS QuickBASIC' firme Microsoft Corporation. Navedini alat doživio je brojna poboljšanja i verzije od kojih je najslabija 1.0 pod nazivom QBasic a najmoćnija 4.5 pod nazivom QuickBASIC (Quick Beginner's All-Purpose Symbolic Instruction Code). U Windows 9x okruženju ukomponiran je jezički procesor 'MS-DOS QBasic' verzija 1.1 koji može poslužiti kao osnova za učenje programske potpore.

Slika 6.2.2 Uvodni prozor programske potpore QBasic.

Navedena programska potpora spada u grupu interpretera i u ovoj verziji nema mogućnost 'kompajliranja', odnosno kreiranja izvršive datoteke. Ovo je na neki način besplatna verzija programskog alata QuickBasic koji navedenu mogućnost ima. Osnove razvoja programske potpore, odnosno 5. i 6. faza prema poglavlju 6.1, nadalje će se prikazati upravo u alatu 'MS-DOS QBasic' verzija 1.1. Na Internetu se mogu pronaći besplatni alati slični navedenom koji u potpunosti poštuju sintaksu BASIC-a i imaju dodatne mogućnosti glede kreiranja formi i prozora pa čak i izrade izvršive datoteke, ali su prilagođeni Windows okruženju, kao što su 'ThinBasic BASIC Interpreter' ili 'Emergence BASIC (EBASIC)'. Sa stanovišta učenja kompatibilni su s opisima koji slijede u narednim poglavljima.

Za profesionalnu uporabu dosta su popularani MS Visual C++ i Java programerski alati, te nova generacija profesionalnih razvojnih alata .NET grupe proizvoda firme Microsoft. Za profesionalan rad jako je važno da programerski alati znaju 'raditi' s bazom podataka, jednom vrstom ili više njih, kao što su SQL ili ORACLE. Sve se više zahtijevaju web-olike aplikacije te mogućnost rada s PHP (Hypertext Pre-processor) skriptnim jezikom i prisupa bazama podataka smještenih na web-poslužitelju preko njega.